فرمان هیدرولیک چیست؟

هنگام پارک کردن یا دور زدن، به این فکر کردید که چرا فرمان خودرو به‌راحتی می‌چرخد؟ فرمان هیدرولیک یک وسیله کمکی برای ماشین است که با استفاده از فشار روغن پمپ هیدرولیک نیروی که به غربیلک فرمان واردمیشود باعث می شود پمپ هیدرولیک تقویت شود و چرخ های ماشین با استفاده از نیروی خیلی کمی بچرخد یا تغییر جهت بدهند این باعث می شود که راننده  موقع پارک کردن یا حرکت در سرعت پایین راحت تر فرمان را بچرخاند.

نحوه عملکرد فرمان هیدرولیک

فرمان هیدرولیک به وسیله فشار روغن پمپ هیدرولیک نیروی لازم را تامین می کند و باعث چرخش چرخ ها می شود که به صورت تخصصی عملکردش به صورت زیر است :

  • چرخاندن فرمان: وقتی راننده فرمان را به چپ یا راست می‌چرخاندنیروی وارده شده به جعبه ی فرمان منتقل می شود 
  • فعال شدن پمپ هیدرولیک: پمپ با استفاده از نیروی وارده شده روغن را با فشار به مدار ارسال می کند   
  • هدایت روغن: شیر روغن با توجه به این که چرخ به هر جهتی بچرخد روغن را برای آن مسیر ارسال می کند 
  • کمک به جعبه‌فرمان: فشار روغن به یک سمت پیستون یا مکانیزم کمکی وارد می‌شود و نیروی لازم برای چرخاندن چرخ‌ها را کاهش می‌دهد.
  • چرخش چرخ‌ها:و در آخر  چرخ‌های جلو با نیروی کمتری نسبت به فرمان مکانیکی تغییر جهت می‌دهند.

 

مهم ترین اجزای سیستم فرمان هیدرولیک

سیستم فرمان هیدرولیک به چند قسمت اصلی تقسیم می شود که هر کدام از این اجزا کنار هم باعث می شود که با نیروی کم تری چرخ های جلو بچرخد ازجمله :

1. پمپ هیدرولیک

یکی از مهم ترین قسمت های اصلی فرمان هیدرولیک است که روغن را با فشار  می فرستد تا با نیروی کم تری فرمان بچرخد و اگر فرمان سفت شد یا صدا داد دلیل خرابی پمپ هیدرولیک است 

2. مخزن روغن هیدرولیک

در این مخزن روغن وجود دارد و در هر خودرو علامت های minوmax وجود دارد که با توجه به آن راننده یا تعمیر کار تشخیص بدهد که روغن ماشین کم نشده باشدیا نشتی نداشته باشد 

3. روغن هیدرولیک

وظیفه ی اصلی روغن منتقل کردن فشار پمپ به فرمان است توصیه می کنم که از روغن های استاندارد و با کیفیت استفاده کنید چون اگر روغن آلوده باشد عملکرد فرمان رو سایر قطعات رو تحت تاثیر قرار می دهد 

4. شیلنگ‌های هیدرولیک

کار اصلی شیلنگ جابه جا کردن روغن بین پمپ و مخزن و جعبه فرمان است و از نظر تعمیر کاران و متخصصان بهتر است که شیلنگی رو انتخاب کنید که در برابر فشار و حرارت مقاوم باشد چون اگر بی کیفیت باشد ممکن است که سوراخ شود و باعث نشتی روغن شود و عملکرد رو مختل کند 

5. شیر کنترل

موقعی که راننده فرمان را می چرخاند به سمت چپ یا راست وظیفه این شیر است که فرمان به هر سمت بچرخد روغن رو به آن سمت ارسال کند 

6. جعبه‌فرمان یا رک و پینیون

جعبه فرمان فشار هیدرولیک را به نیروی مکانیکی تبدیل می کند و این نیرو به فرمان منتقل می شود و باعث حرکت چرخ ها میشود 

7. تسمه و پولی

پمپ توسط تسمه از موتور نیرو می گیرد تسمه نیرو را به پلی پمپ منتقل می کند تا پمپ بتواند روغن را با فشار بالا ارسال کند 

اگر تسمه پاره یا شل شده باشد پمپ نمی تواند بهتر عمل کند 

مزایای فرمان هیدرولیک

  • چرخاندن آسان فرمان
  • کاهش خستگی در راننده ها 
  • راحت تر شدن چرخاندن فرمان در مواقع پارک دوئبل و...
  • عملکرد مناسب در خودروهای مختلف
  • افزایش ایمنی به دلیل عدم خروج فرمان از دست راننده

معایب فرمان هیدرولیک

  • مصرف بخشی از توان موتور
  • نیاز به روغن هیدرولیک
  • احتمال نشتی روغن
  • هزینه و نیاز به تعمیرات
  • ایجاد صدا در صورت خرابی

علائم خرابی فرمان هیدرولیک

معمولا خراب شدن فرمان هیدرولیک علائمی چون سفت شدن فرمان که به راحتی نمی چرخد و صدای زوزه یا ناله هنگام چرخاندن که بیشتر به دلیل کمبود روغن است اگر لکه های روغن زیر خودرو یا خیس بودن اطراف شیلنگ دیدید می تواند دلیل نشتی روغن باشد 

یکی دیگر از علائم خرابی فرمان هیدرولیک کم شدن سریع سطح روغن است و فرمان لرزش پیدا می کند و  سخت تر به حالت عادی باز می گردد و ممکن است که فرمان یک دفعه سفت شود و بعضی مواقع شل شود و در خودروهایی که پمپ هیدرولیک با تسمه کار می کند صدای شدید جیر جیر یا سوت از پمپ می تواند دلایل خرابی تسمه باشد 

بیشتر بخوانید:گیرپاژ کردن موتور ماشین

تفاوت فرمان هیدرولیک و برقی

فرمان هیدرولیک و فرمان برقی هر دو برای کاهش نیروی لازم برای چرخاندن فرمان طراحی شده‌اند، اما روش عملکرد آن‌ها با هم فرق دارد. در فرمان هیدرولیک به وسیله پمپ روغن را با فشار منتقل می کنداما فرمان برقی با موتور الکتریکی و سنسورها کار می‌کند. فرمان برقی به روغن نیاز ندارد و به تعمیر کمتری احتیاج دارد از برق باتری و سیستم شارژ استفاده می کند 

هزینه تعمیر فرمان هیدرولیک

یکی از مهم ترین و پرهزینه ترین تعمیرات تعمیر پمپ هیدرولیک است مدل و سال خودرو، قیمت قطعات، اجرت تعمیرکار، میزان خرابی و استفاده از قطعه اصلی یا متفرقه از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده هزینهاست.

نکته مهم فرمان هیدرولیک 

سیستم فرمان هیدرولیک به نسبت فرمان مکانیکی خیلی حساس تر است و به دقت بیشتری نیاز دارد مهم ترین نکته که باعث بهتر کار کردن فرمان میشود روغن فرمان است توصیه می کنم از روغن با کیفیت برای کاهش آسیب و خرابی احتمالی استفاده کنید.

بیشتر بخوانید: علت کار نکردن فن ماشین


جمع بندی نهایی فرمان هیدرولیک 

در این مقاله با نحوه عملکرد فرمان هیدرولیک و اجزای مختلف آن و علائم خرابید آشنا شدیم برای حفظ عملکرد صحیح این سیستم، بهتر است سطح و کیفیت روغن هیدرولیک، شیلنگ‌ها، تسمه و پمپ به‌صورت دوره‌ای بررسی کنیم تا از خرابی‌های جدی‌تر و هزینه‌های بالاتر جلوگیری کنیم.

بیشتر بخوانید: غربیلک فرمان چیست ؟

سوالات متداول درباره فرمان هیدرولیک

آیا فرمان پراید هیدرولیک است؟

بستگی به مدل خودرو دارد. برخی مدل‌های پراید با فرمان هیدرولیک عرضه شده‌اند و برخی مدل‌ها فرمان معمولی دارند

پمپ هیدرولیک فرمان چه کار می‌کند؟

روغن را با فشار  می فرستد تا با نیروی کم تری فرمان بچرخد و اگر فرمان سفت شد یا صدا داد دلیل خرابی پمپ هیدرولیک است 

آیا فرمان برقی روغن هیدرولیک دارد؟

فرمان برقی با موتور الکتریکی و سنسورها کار می‌کند. فرمان برقی به روغن نیاز ندارد

آیا می‌شود فرمان ماشین را هیدرولیک کرد؟

در برخی خودروها امکان تبدیل فرمان معمولی به هیدرولیک وجود دارد، اما این کار به نصب قطعاتی مانند پمپ، جعبه‌فرمان یا مجموعه کمکی، مخزن روغن، شیلنگ‌ها و متعلقات مربوط نیاز دارد. انجام این تبدیل باید با توجه به ساختار خودرو و توسط متخصص انجام شود؛ زیرا سیستم فرمان مستقیماً با کنترل خودرو ارتباط دارد.